پل ميانگذر درياچه اروميه همانند ديگر طرحهاي عظيم كشورمان چون آزاد راه تهران – شمال كه بهرهبرداري از آن در كشور همچنان به تعويق ميافتد، از پروژههاي حايز اهميتي است كه ساخت آن ميتواند منطقه شمالغرب كشور را به يك قطب مهم تجارت خارجي تبديل كند؛ اما متاسفانه بروز مسائل پيشبيني نشده موجب تاخير در بهرهبرداري از اين سازه و تحقق نيافتن آرزوهاي ديرين و شيرين مردم دوست درياچه شده است.
اين پل ميانگذر كه 30سال از كلنگزني آن ميگذرد، در قالب بزرگراه شهيد كلانتري طراحي شده و عمليات اجرايي آن از سال 1358آغاز شده است. پس از مطالعات صورت گرفته در سال 1377، مجري طرح در سال 1381 انتخاب و عملياتي خاكي و به دنبال آن عملياتي آبي آن آغاز شد. پل ميانگذر درياچه اروميه كه نخستين تجربه متخصصان و مهندسان كشور در شرايط متفاوت آب و هوايي با جنوب كشور بود،تحت تاثير مسائل پيشبيني نشدهاي، روند بسيار كندي به خود گرفته است.
اين پل با 1276متر طول و ارتفاع 12متر از سطح دريا و عرض 7/27متر، داراي دو مسير رفت و برگشت هركدام به 5/9متر عرض و يك مسير عبور راهآهن با 5متر عرض و دو مسير پيادهرو هركدام با يك متر عرض طراحي شده و در حال ساخت است. عرشه اين پل كه تركيبي از سازه آهني و بتني است، بر روي 424 پايه قرار گرفته كه در اصطلاح فني به آنها شمع گفته ميشود. متوسط ارتقاع هر شمع 81 متر است كه با استفاده از پيشرفتهترين تجهيزات دريايي در دل بستر درياچه قرار داده شدهاند.
شمعها نيز تركيبي از سازههاي آهني و بتن مخصوص است كه اين بتن در مقابل خوردگي و آب به شدت شوري درياچه مقاومت دارد. قطر هر يك از شمعها 32 اينچ است كه با يك شيب 2/1درصدي به طرف قسمت مياني بالا رفته و با همين شيب در طرف ديگر پايين ميآيد. اين پل داراي 19 دهانه است كه 9 دهانه آن در شرق و 9 دهانه ديگر در غرب قرار گرفته كه هر يك از اين دهانهها حدود 70 متر طول دارند. دهانه مياني پل كه پيچيدهترين و سختترين قسمت پل به لحاظ اجرايي است، 100 متر طول دارد كه با استفاده از يك سازهقوسي بر روي عرشه قرار داده شده است. قطر طولي اين سازه 100 و ارتفاع آن از روي عرشه 25 متر است كه پس از ساخت در خشكي، در سه مرحله در بالاي عرشه مونتاژ شده است. اين سازه كه در نوع خود يكي از سازههاي فلزي عظيم محسوب ميشود، يكهزار و 400 تن وزن دارد كه توسط شركت تراكتورسازي ساخته شده است.
كارشناسان اقتصادي معتقدند پل ميانگذر درياچه اروميه، آذربايجان غربي را به قطب مهم تجارت خارجي و ترانزيت كالا بين شرق و غرب تبديل ميكند و از آن به عنوان پل توسعه آذربايجان غربي ياد ميكنند.
اين طرح علاوه بر اين كه مسافت شهرستان اروميه با مركز كشور را بيش از 100 كيلومتر كاهش ميدهد، مسير ترانزيت كشور را از طريق درياچه اروميه به مرزهاي زميني تمرچين در پيرانشهر، سرو در اروميه، كيله در سردشت، بازرگان و پلدشت در شهرستان ماكو وصل خواهد كرد.
به هر روي، مسالهاي كه امروز مطرح ميشود، برنامه زمانبندي افتتاح باندهاي اين پروژه است كه مجري پروژه پيشتر در اين باره گفته بود: به دنبال اين هستيم كه طبق برنامه زمانبندي شده در اولين فرصت باند اول ميانگذر را براي عبور و مرور مردم آماده كرده و تحويل دهيم. مشاور وزير راهوترابري نيز در اينباره به خبرگزاري مهر گفته بود كه باند اول ميانگذر شهيد كلانتري تا عيد سعيد فطر و دو باند آن تا پايان سال جاري آماده بهرهبرداري ميشود.
در همين حال پيش از اين نماينده اروميه هم در سوالي از وزير راه و ترابري علت تاخير در افتتاح اين پروژه را خواستار شده و يادآور شده بود كه متاسفانه عمده دلايل توسعه نيافتگي آذربايجان غربي تحتتاثير اين ميانگذر قرار گرفته است و ما در بسياري از زيرساختها ضعيف هستيم و هنوز يك متر هم آزادراه نداريم و همه اين موارد متاثر از پل ميانگذر درياچه اروميه است. به باور وي، راهاندازي اين پل براي اروميه بسيار مهم است و بهرغم وعده رييسجمهوري در مورد راهاندازي آن در سال 86 هنوز اين پل افتتاح نشده است.
بعد از آن بود كه وزير راه و ترابري در پاسخ به انتقادات به آخرين وضعيت و اقدامات انجامشده بر روي اين پل اشاره كرده و گفته بود: اگر انشاا... توفاني كه در محل وجود دارد گسترش پيدا نكند اين پل 15 آبان براي بارگذاري آماده است. با وجود اين، اما در طي هفتههاي گذشته وزير راه با حضور در مجلس براي پاسخ به نماينده ديگر اروميه، سخنان قبلي خود را به نوعي نقض كرد و گفت كه در آخر آذرماه امسال خودروها از روي اين پل حركت خواهند كرد.
به اين ترتيب با نزديك شدن به پايان مهرماه، تنها بايد اميدوار بود كه تا پايان پاييز امسال زمان جديدي براي بهرهبرداري از اين پروژه اعلام نشود و با آغاز زمستان بتوانيم شاهد جريان رفتوآمد بر روي يكي از شاهكارهاي مهندسي در ايران باشيم.
